You are here Home > Oncologie is geen markt

19 januari 2012

Oncologie is geen markt

"De gezondheidszorg is geen markt, geen vrije markt en de oncologie waar samenwerking voorop staat al helemaal niet." Dat stelde profesoor Caro Koning in haar afscheidsrede als hoogleraar radiotherapie aan de Universiteit van Amsterdam. "Ook de gezondheidszorg wordt er nu toe gedwongen ondanks weinig hoopgevende voorbeelden o.a. in de Verenigde Staten."   Het motto alles wordt beter en goedkoper vormt volgens Koning "een gevaarlijk en onrealistisch duo. Tot nu toe blijken deze targets niet gehaald, wat er toe heeft geleid dat het systeem met een vloedgolf aan corrigerende maatregelen wordt dicht getimmerd. Het veld wordt belast met een wildgroei aan indicatoren, die de kwaliteit moeten meten maar dat in de praktijk zelden doen. Indicatoren zijn afgesproken instrumenten ten dienste van de bij de markt vereiste transparantie. Naast een niet onaanzienlijke groep ambtenaren die hiermee bezig zijn, belast het allerlei medewerkers op alle afdelingen van de ziekenhuizen. Wat van dit proces de kosten en de baten zijn is geheel onduidelijk."
"De gewenste verandering van sturing van aanbod naar vraag zal zeker niet de gehoopte lastenverlichting brengen, integendeel. Waar het gaat om gezondheid stuwen vraag en aanbod elkaar in wederkerigheid omhoog. Patienten vragen regelmatig meer dan objectief aangetoond goed of beter voor hen is. Het marktdenken dreigt nu ook aan de Nederlandse huisartsengeneeskunde te gaan knagen, die van oudsher een stabiele, remmende poortwachters functie vervulde. Nu bepaalde aandoeningen gedeeltelijk van de tweede lijn, de ziekenhuizen, naar de huisartsen worden overgeheveld, stijgen daar logischerwijs de kosten. Het idee is dat die dan elders harder dalen. Maar kennelijk is ook dit niet wat erover gedacht was, volg in de kranten het conflict tussen de minister en de huisartsen over heftige aan deze manoeuvre gekoppelde kortingen. De hele overheveling lijkt nu een mogelijkheid te zijn geworden om bij de huisartsen bezuinigingen drastisch door te voeren, iets waar pessimisten overigens al voor gewaarschuwd hadden. Zo tekent zich een afbraak af van onze op zich redelijk tot goed functionerende systemen. Teloorgang gaat vaak snel terwijl opbouw jaren kan duren."

De laatste weken van het leven
Ten slotte sneed professor Koning het vraagstuk van goede zorg aan. "De meeste kosten per patient worden gemaakt in de laatste weken van het leven. Als dat ook geldt voor oncologische patienten moeten we met elkaar nagaan wat we goed doen dan wel nalaten wanneer de eindigheid van het bestaan onontkoombaar blijkt. Kiezen wij het goede moment om om te schakelen naar de laatste fase, waarin we zeker nog heel veel voor de patient kunnen en moeten doen, maar waarin symptoombestrijding voorop moet staan en niet langer het gevecht tegen de oorzaak van zijn ziekte?"
"Het palliatieve traject is niet: we kunnen niets meer voor u doen. In tegendeel. Maar doen we het goede en doen we het goede goed? Als beroepsgroep moeten we een betere indruk krijgen of wij als oncologen in die laatste fase juist beleid voeren of toch te actief zijn met belastende diagnostiek en/of therapieen."

< Minister over klacht UMCG en Inspectie		Kwaliteitsverbetering geestelijke gezondheidszorg >